Om de ontwikkeling van de biodiversiteit te volgen, houdt de werkgroep biodiversiteit regelmatig vogeltellingen. Sinds de start van de Herenboerderij worden meerdere keren per jaar alle vogels die op de Es worden gezien en gehoord geïnventariseerd. Daarnaast voert een vaste vrijwilliger maandelijks tellingen uit. Inmiddels zijn op de Es 58 vogelsoorten geregistreerd.
Sommige soorten zijn vrijwel het hele jaar aanwezig, zoals houtduiven, spreeuwen, kauwen en zwarte kraaien. Andere soorten worden slechts af en toe waargenomen. Zo zijn onder meer de rode wouw, de tapuit en de koekoek enkele keren gesignaleerd. Ook buiten de officiële tellingen worden bijzondere vogels gezien, waaronder de koereiger, het paapje en de ooievaar.
De aanwezigheid van bepaalde soorten lijkt direct samen te hangen met de inrichting van de boerderij. Zo zijn de gele kwikstaarten opvallend talrijk op de Es. Ook herinneren we ons nog goed het ‘vinkenfeest’ van de herfst van 2023, toen grote groepen vinken, groenlingen, putters en kepen afkwamen op de uitgebloeide zonnebloemen. In de nazomer van 2024 waren het juist jonge torenvalken die regelmatig van dichtbij te bewonderen waren.
De biodiversiteit op de Es ontstaat niet vanzelf. Daarom worden er verschillende maatregelen genomen om het gebied aantrekkelijker te maken voor vogels en andere dieren. Dankzij bijdragen van donateurs zijn onlangs de eerste mezenkasten geplaatst. Daarnaast wordt gewerkt aan een steenuilenkast en heeft de torenvalkkast een nieuwe plek gekregen. Deze vogels zijn niet alleen mooi om te zien, maar helpen ook bij het natuurlijk in evenwicht houden van het ecosysteem door onder meer muizen, rupsen en insectenlarven te eten.
Ook op andere manieren wordt gewerkt aan een gevarieerd landschap. Zo zijn meer dan 1.200 bloembollen geplant en wordt gekeken hoe het maaibeheer van graslanden, bloemstroken en bermen verder kan worden afgestemd op de behoeften van planten en dieren.
Hoewel de tellingen nog niet lang genoeg lopen om duidelijke trends te kunnen vaststellen, laten ze wel zien dat de Usseler Es inmiddels een leefgebied biedt aan een grote verscheidenheid aan vogels. Daarmee groeit de boerderij stap voor stap uit tot een plek waar voedselproductie en natuur elkaar versterken.
